{"id":4374,"date":"2017-09-20T21:48:39","date_gmt":"2017-09-20T18:48:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.oktayvural.com.tr\/?p=4374"},"modified":"2021-05-25T07:40:05","modified_gmt":"2021-05-25T04:40:05","slug":"57-hukumet-doneminde-irak-politikasinin-esaslari-ve-kuzey-irakta-kurt-devleti-deklarasyonun-savasmudahale-nedenicasus-belli-sayilmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/57-hukumet-doneminde-irak-politikasinin-esaslari-ve-kuzey-irakta-kurt-devleti-deklarasyonun-savasmudahale-nedenicasus-belli-sayilmasi\/","title":{"rendered":"57.H\u00fck\u00fcmette Irak Politikas\u0131 Esaslar\u0131 ve K\u00fcrt Devletinin &#8220;Sava\u015f(M\u00fcdahale) Nedeni(Casus Belli)&#8221; Say\u0131lmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Irak\u2019ta Barzani\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumunun \u201csava\u015f sebebi\u201d(casus belli) say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dair Say\u0131n Genel Ba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n  a\u00e7\u0131klamas\u0131 asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin kadim menfaatlerini koruma kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p>57. H\u00fck\u00fcmet D\u00f6neminde de Irak&#8217;a m\u00fcdahale konusu g\u00fcndemdeydi ve Irak konusunda milli bir politikan\u0131n esaslar\u0131 o zaman tesbit edilmi\u015fti. 26 Mart 2001 tarihinde Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n ilgili kurumlara g\u00f6nderdi\u011fi yaz\u0131s\u0131nda \u201cKuzey Irak\u2019ta bizim i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fekilde kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olmayan senaryo, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devletinin ilan\u0131d\u0131r. Bu do\u011frultudaki bir deklarasyon taraf\u0131m\u0131zdan \u201cm\u00fcdahale nedeni\u201d say\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d denmektedir. <\/p>\n<p>Yaz\u0131da D\u0131\u015fi\u015flerinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor do\u011frultusunda ivedilikle \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 hususu Bakanl\u0131klara ve ilgili kurumlara talimat olarak verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;Irak&#8217;a Y\u00f6nelik Politikam\u0131z\u0131n Genel Esaslar\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fu maddeler s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131:<br \/>\n\uf0d8\tTemel esas, BM ve kom\u015fular\u0131 ile sorunu olmayan, kom\u015fular\u0131na tehdit olu\u015fturmayan demokratik bir Irak&#8217;\u0131n \u00f6zendirilmesidir.<br \/>\n\uf0d8\tIrak&#8217;\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc korunmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\uf0d8\tMerkezi y\u00f6netimin otoritesi nihai olarak \u00fclkenin tamam\u0131nda tesis edilmelidir.<br \/>\n\uf0d8\tIrak&#8217;taki T\u00fcrkmenler&#8217;in haklar\u0131, Irak&#8217;\u0131n e\u015fit vatanda\u015flar\u0131 olarak korunmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\uf0d8\tIrak&#8217;taki etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131n ayr\u0131 bir y\u00f6netime sahip olmamalar\u0131 g\u00f6zetilmelidir.<br \/>\n\uf0d8\tIrak T\u00fcrkiye&#8221;ye askeri a\u00e7\u0131dan bir tehdit te\u015fkil etmemelidir.<br \/>\n\uf0d8\tB\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lerin Irak&#8217;a m\u00fcdahalelerini azaltacak geli\u015fme ve \u00f6nlemler desteklenmeli, bu t\u00fcr m\u00fcdahalelere neden olabilecek gerginlik ve geli\u015fmelerin \u00f6nlenmesine gayret sarfedilmelidir.<br \/>\n\uf0d8\tIrak T\u00fcrkiye&#8221;ye ekonomik bak\u0131mdan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ba\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Irak&#8217;a Y\u00f6nelik Politikam\u0131z\u0131n Hedefleri&#8221;nin A) maddesinde \u015fu ifadeler yer almaktad\u0131r: &#8220;Irak&#8217;\u0131n gelecekteki (Saddam H\u00fcseyin sonras\u0131) yap\u0131s\u0131nda da \u00fcniter \u00f6zelli\u011fini muhafaza edebilmesi y\u00f6n\u00fcndeki gayretlerimiz s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir. Kuzey Irak&#8217;ta bizim i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fekilde kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olmayan senaryo, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devletinin ilan\u0131d\u0131r. Bu do\u011frultudaki bir deklarasyon taraf\u0131m\u0131zdan &#8220;m\u00fcdahale nedeni&#8221; say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.oktayvural.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/16-may\u0131s-2001-casus-belli.tif\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.oktayvural.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/16-may\u0131s-2001-casus-belli.tif\" alt=\"Kuzey Irak&#039;ta K\u00fcrt Devleti &quot;Sava\u015f(M\u00fcdahale) Nedeni&quot; (Casus Belli)\" width=\"1\" height=\"1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4375\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.oktayvural.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/16-May\u0131s-2001-h\u00fcrr.-gaz.tif\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.oktayvural.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/16-May\u0131s-2001-h\u00fcrr.-gaz.tif\" alt=\"16 May\u0131s 2001 h\u00fcrr. gaz\" width=\"1\" height=\"1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4376\" \/><\/a><\/p>\n<p>Kuzey Irak&#8217;ta K\u00fcrt Devleti Deklarasyonunun &#8220;M\u00fcdahale Nedeni&#8221; say\u0131lmas\u0131 ele\u015ftirilmi\u015f Irak Politikas\u0131n\u0131n ciddi bo\u015fluk ve gedikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. \u00d6yle ki &#8220;b\u00f6ylesine erken bir &#8220;casus belli&#8221;(sava\u015f nedeni) ilan\u0131, sa\u011fduyulu siyasetin \u00e7ok uza\u011f\u0131nda&#8221; oldu\u011fu&#8221;Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devleti dahi, kendi ba\u015f\u0131na, m\u00fcdahale nedeni te\u015fkil etmemeli&#8221; denmi\u015fti. K\u00fcrt devletinin T\u00fcrkiye&#8217;nin par\u00e7alanmas\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi gibi milliyet\u00e7i \u00e7evrelerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri ne savunulabilir ne s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirdi.<\/p>\n<p>Hatta devletin K\u0131rm\u0131z\u0131 Kitab\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan Milli G\u00fcvenlikl Siyaset Belgesinde K\u00fcrt Devleti\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131 \u201cSava\u015f(m\u00fcdahale) Sebei\u201d(Casus Belli) olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtildi. (Bkz. Casus Belli kald\u0131r\u0131ld\u0131 14 Haziran 2005 Yeni \u015eafak) http:\/\/www.yenisafak.com\/arsiv\/2005\/haziran\/14\/p01.html<br \/>\n2002&#8217;sen sonraki d\u00f6nemde Irak Politikas\u0131n\u0131n esaslar\u0131n\u0131 g\u00f6zard\u0131 eden geli\u015fmeler ya\u015fand\u0131. Ve bug\u00fcn Irak Federal devlet oldu. Kuzey Irak&#8217;ta s\u00f6zde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumunun 25 Eyl\u00fcl 2017&#8217;de yap\u0131lmas\u0131 planland\u0131.<\/p>\n<p>Takrar vurgulamak gerekir ki Kuzey Irak&#8217;ta ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcrecek bir s\u00fcre\u00e7 T\u00fcrkiye&#8217;nin ve b\u00f6lgenin istikrar\u0131na y\u00f6nelik bir tehdittir ve m\u00fcdahale sebebi olmal\u0131d\u0131r. Bu konuda devleti y\u00f6netenlerin son d\u00f6nemde ortaya koydu\u011fu tutum s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeli ve \u201ccasus belli\u201d (M\u00fcdahale Nedeni) a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>5 Haziran 1926\u2019da T\u00fcrkiye, Irak ve \u0130ngiltere aras\u0131nda imzalanan Ankara Antla\u015fmas\u0131yla bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye- Irak s\u0131n\u0131r\u0131 \u00e7izildi. Antla\u015fman\u0131n 1. maddesinde ve ekinde T\u00fcrkiye-Irak s\u0131n\u0131r\u0131 \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak tarif edilmi\u015fti. <\/p>\n<p>Madde 1. T\u00fcrkiye ile Irak aras\u0131nda s\u0131n\u0131r, Milletler Cemiyetinin 29 Ekim 1924 g\u00fcnl\u00fc oturumunda kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00e7izgiye uygun olarak, a\u015fa\u011f\u0131daki bi\u00e7imde kesinlikle belirtilmi\u015ftir. <\/p>\n<p>5. maddesi ise taraflar\u0131n, 1. maddede belirlenen s\u0131n\u0131r \u00e7izgisinin \u201ckesinli\u011fini ve bozulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederek bunu de\u011fi\u015ftirmeyi ama\u00e7layan herhangi bir giri\u015fime ge\u00e7memeyi\u201d kabul ettiklerini h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Madde 5. Ba\u011f\u0131tl\u0131 Taraflardan her biri 1. Maddede belirlenen s\u0131n\u0131r \u00e7izgisinin kesinli\u011fini ve bozulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederek, bunu de\u011fi\u015ftirme\u011fi ama\u00e7layan her hangi bir giri\u015fime ge\u00e7mekten sak\u0131nmay\u0131 y\u00fck\u00fcmlenir.<\/p>\n<p>II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra 29 Mart 1946&#8217;da Irak ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda Ankara&#8217;da bir antla\u015fma daha yap\u0131ld\u0131. O antla\u015fman\u0131n 1. maddesine g\u00f6re de \u201c1926 Antla\u015fmas\u0131 ile belirlenmi\u015f ve \u00e7izilmi\u015f s\u0131n\u0131ra sayg\u0131\u201d g\u00f6sterilece\u011fi belirtilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Kuzey Irak\u2019ta bir K\u00fcrt Devletinin kurulmas\u0131 i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumu T\u00fcrkiye-Irak s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi ama\u00e7layan bir giri\u015fimdir ve a\u00e7\u0131k bir anla\u015fma ihlali ve m\u00fcdahale sebebidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Irak\u2019ta Barzani\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumunun \u201csava\u015f sebebi\u201d(casus belli) say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dair Say\u0131n Genel Ba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin kadim menfaatlerini koruma kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. 57. H\u00fck\u00fcmet&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-4374","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/4374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/comments?post=4374"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/4374\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/media?parent=4374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/categories?post=4374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/tags?post=4374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}