M\u00fcbarek Ramazan ay\u0131nda orucumuzu tutuyor, iftar sofralar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yor, inan\u00e7 d\u00fcnyam\u0131zda sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131 bireysel olarak yerine getirmeye gayret ediyoruz. \u015e\u00fcphesiz bu noktada sorumlulu\u011fumuz Allah’ad\u0131r.<\/p>\n
\u0130nan\u00e7 d\u00fcnyam\u0131z\u0131n y\u00fckledi\u011fi sorumluluk sadece bireysel midir? Toplumsal hayat\u0131m\u0131z inan\u00e7 d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6\u011fretiyle ne \u00f6l\u00e7\u00fcde uyumludur? Toplumsal hayat\u0131m\u0131z ne kadar \u0130slami? <\/p>\n
Bu sorular\u0131 kendimize sormak ve cevab\u0131n\u0131 aramak gerekmez mi? Bizim bu konuda sorumlulu\u011fumuz yok mudur?<\/p>\n
Scheherazade S. Rehman ve Hossein Askari uluslararas\u0131 akademik bir dergide (Global Economy Journal) \u201c\u0130slam \u00dclkeleri Ne Kadar \u0130slami?\u201d adl\u0131 bir makale yay\u0131nlam\u0131\u015f ve \u201c\u0130slamilik Endeksi\u201d diye bir ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda \u0130slam \u00fclkelerinin ve \u0130slam \u00fclkesi olmayan \u00fclkelerin \u201c\u0130slamili\u011fini\u201d g\u00f6steren bir endekse yer vermi\u015flerdir.<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00e7er\u00e7evesi \u0130slam \u00f6\u011fretisinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc veya etkileyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen toplumsal ya\u015fam\u0131n ekonomik, sosyal ve politik davran\u0131\u015flard\u0131r. Rehman ve Askari, Kuran-\u0131 Kerim\u2019de ilgili ayetler ve Hz. Muhammed\u2019in ya\u015fam\u0131, uygulamalar\u0131 ve s\u00f6zlerini \u0130slami \u00f6\u011fretilere ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n referans\u0131 olarak kabul etmi\u015fler. <\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonucu olarak, \u00e7e\u015fitli g\u00f6stergelerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ekonomi, hukuk ve y\u00f6neti\u015fim, insan haklar\u0131 ve siyasi haklar ve uluslararas\u0131 ili\u015fkiler olmak \u00fczere d\u00f6rt alt dalda \u0130slami kriterlerle ne kadar uyumluluk g\u00f6sterdi\u011fini izlemek amac\u0131yla olu\u015fan bir \u201c\u0130slamilik Endeksi\u201d olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Endeksin ekonomi alt dal\u0131nda, ekonomide adaletin sa\u011flanmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcmenin ba\u015far\u0131lmas\u0131, refah\u0131n tabana yay\u0131lmas\u0131 ve yeni i\u015f alanlar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ve \u0130slami ekonomik ve finansal uygulamalar\u0131n benimsenmesini dayanak olarak ele alm\u0131\u015flar. <\/p>\n
Bu konuda toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi g\u00f6stergeleri, emek piyasas\u0131 verileri, ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, i\u015f kurma kolayl\u0131\u011f\u0131, vergi seviyesi, e\u011fitim e\u015fitli\u011fi, \u015feffafl\u0131k ve sorumluluk, makro-ekonomik g\u00f6stergeler ve di\u011fer bir\u00e7ok g\u00f6sterge bulunuyor. <\/p>\n
Hukuk ve y\u00f6neti\u015fim alt dal\u0131 siyasi istikrar, h\u00fck\u00fcmetin etkinli\u011fi, hukuk devleti ilkelerine uygunluk, yolsuzluk, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkemeler ve ordunun siyaset ve yarg\u0131 kurumuyla ili\u015fkisi gibi g\u00f6stergelerden olu\u015fuyor. <\/p>\n
Freedom House\u2019\u0131n sivil ve siyasi haklar ile ilgili g\u00f6stergelerinin yan\u0131 s\u0131ra kad\u0131nlar\u0131n karar alma mekanizmalar\u0131ndaki etkinli\u011fi, siyasi risk g\u00f6stergeleri gibi veriler de insan haklar\u0131 ve siyasi haklar alt dal\u0131nda bulunuyor. <\/p>\n
Uluslararas\u0131 ili\u015fkiler alt dal\u0131 skorlar\u0131n\u0131 ise \u00e7evre korunma g\u00f6stergeleri, k\u00fcreselle\u015fme seviyeleri ve savunma harcamalar\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Endeksin \u0130slamilik\u2019i yans\u0131t\u0131p yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131 bir yana koydu\u011fumuzda, \u00f6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan\u0131n \u00e7ok boyutlu olarak ideal bir \u00fclkeyi \u00f6nceliklendirdi\u011fi de s\u00f6ylenebilir. Bu bile \u0130slam \u00fclkelerinin toplumsal ya\u015fam\u0131n\u0131 mukayese a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir g\u00f6stergedir.<\/p>\n
2017 \u201c\u0130slamilik Endeksi\u201d 3 Haziran 2018\u2019de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu endekste 152 \u00fclke yer almaktad\u0131r. Endeksin ilk 10 s\u0131ras\u0131nda Yeni Zelanda, Hollanda, \u0130sve\u00e7, \u0130rlanda, Danimarka, Kanada, Avustralya, L\u00fcksemburg ve Finlandiya yer almaktad\u0131r. <\/p>\n
Endeks i\u00e7inde 39 \u0130slam \u00fclkesi vard\u0131r. Bu \u0130slam \u00fclkeleri i\u00e7inde en \u00f6n s\u0131rada olan Malezya t\u00fcm \u00fclkeler i\u00e7inde 43’\u00fcnc\u00fc S\u0131rada yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin \u201c\u0130slamilik Endeksi\u201dnde yer alan t\u00fcm \u00fclkeler i\u00e7inde 81’incidir. T\u00fcrkiye 2017 y\u0131l\u0131 endeksin ekonomi k\u0131sm\u0131nda 82’inci,hukuk ve y\u00f6neti\u015fimde 81’inci, siyasi haklar ve insan haklar\u0131nda 79’uncu ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde ise 96’\u0131nc\u0131 S\u0131rada yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye genel endeks i\u00e7inde 153 \u00fclke i\u00e7inde 2015 y\u0131l\u0131nda 65’inci, 2016\u2019da 150 \u00fclke i\u00e7inde 73’\u00fcnc\u00fc s\u0131radayd\u0131. Ekonomide 2015 y\u0131l\u0131nda 58’inci, 2016 y\u0131l\u0131nda 71’inci, Hukuk ve y\u00f6neti\u015fimde 2015 y\u0131l\u0131nda 55’inci, 2016 y\u0131l\u0131nda 67’inci, Siyasi haklar ve insan haklar\u0131nda 2015 y\u0131l\u0131nda 84’\u00fcnc\u00fc, 2016 y\u0131l\u0131nda 80’inci, Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde 2015 y\u0131l\u0131nda 102’inci, 2016 y\u0131l\u0131nda 102’inci S\u0131radayd\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye \u0130slam \u00fclkeleri i\u00e7inde 2015 y\u0131l\u0131nda 8’inci, 2016\u2019da 11’inci, 2017\u2019de ise 12’inci S\u0131rada yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam \u00dclkeleri i\u00e7inde ilk s\u0131rada 2015\u2019te Katar, 2016\u2019da Malezya ve 2017\u2019de ise Malezya ye alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk s\u0131rada olan bu \u0130slam \u00fclkeleri endekse yer alan t\u00fcm \u00fclkeler i\u00e7inde 2015\u2019te 39’uncu, 2016\u2019da 41’inci s\u0131rada ve 2017\u2019de 43’\u00fcnc\u00fc s\u0131rada yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu tablolar medeniyetimizin \u00f6\u011fretisi ile uyumlu olmayan bir kalk\u0131nma manzaras\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6\u011fretisi ile onun prati\u011fi aras\u0131ndaki b\u00f6ylesine bir kopuklu\u011fun, otoriterlik, radikallik, oport\u00fcnistlik ve \u015fiddetle bo\u015flu\u011fu dolduran ve sapt\u0131ran, birbirine k\u0131\u015fk\u0131rtan ve \u00e7at\u0131\u015ft\u0131ran bir s\u00f6yleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 ya\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
B\u00f6ylesine bir ortamda ne yapmal\u0131y\u0131z? \u0130ftar sofralar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu g\u00fcnlerde toplumsal hayat\u0131m\u0131zla ilgili idrak etmemiz gereken sorumlulu\u011fumuz nedir? Toplumlar\u0131 bireysel olarak sahiplenmek, ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek, yenilenmeyi desteklemek ve h\u00fck\u00fcmetleri daha iyi politikalar geli\u015ftirmeye ve benimsemeye te\u015fvik etmek gerekmez mi?<\/p>\n
Ekonomiden, hukuka, d\u00fc\u015f\u00fcnce ifade h\u00fcrriyetinden insan haklar\u0131na, adaletten e\u015fitli\u011fe b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir yeni bir medeniyet hamlesine ihtiya\u00e7 yok mudur?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M\u00fcbarek Ramazan ay\u0131nda orucumuzu tutuyor, iftar sofralar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yor, inan\u00e7 d\u00fcnyam\u0131zda sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131 bireysel olarak yerine getirmeye gayret ediyoruz. \u015e\u00fcphesiz bu noktada sorumlulu\u011fumuz Allah’ad\u0131r. \u0130nan\u00e7 d\u00fcnyam\u0131z\u0131n…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-4421","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/4421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/comments?post=4421"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/4421\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/media?parent=4421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/categories?post=4421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/tags?post=4421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}