Rusya’n\u0131n Ukrayna egemenli\u011fini ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yok sayan i\u015fgal s\u00fcreci\u2026Elbette s\u00fcrecin bu noktaya nas\u0131l s\u00fcr\u00fcklendi\u011fini ve madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fcn\u00fc de sorgulamak gerekiyor\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 iki S\u00fcper g\u00fc\u00e7 ABD \u00f6nderli\u011finde Bat\u0131 Bloku ile Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00f6nderli\u011finde Do\u011fu Bloku aras\u0131nda 1947’de So\u011fuk Sava\u015f ba\u015flad\u0131. ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush ve Sovyet lideri Gorba\u00e7ov,3 Aral\u0131k 1989’da Malta Zirvesi’nde So\u011fuk Sava\u015f’\u0131n sona erdi\u011fini ilan etti.<\/p>\n\n\n\n
30 Temmuz 1991’de Bush, Mihail Gorba\u00e7ov ile bir zirve i\u00e7in Moskova’ya geldi. Bush, Gorba\u00e7ov’a, Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6kmesinin Amerika’n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na olmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.\u201c ABD, Sovyetler Birli\u011fi’nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 durdurmak i\u00e7in elinden gelen her \u015feyi yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.\u201d<\/p>\n\n\n\n
ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumu \u00f6ncesi Ukrayna’ya gitti. 1 A\u011fustos 1991’de Ukrayna Y\u00fcksek Sovyeti oturumunda Bush Ukraynal\u0131lar\u0131 Birlikten ayr\u0131lma oylamas\u0131na \u201chay\u0131r\u201d oyu vermeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131, bunu \u201cintihar ama\u00e7l\u0131 milliyet\u00e7ilik\u201d olarak nitelendirdi. ABD Ba\u015fkan\u0131 Ukraynal\u0131lar\u0131 \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kla ayn\u0131 \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131\u201d konusunda uyard\u0131. “Amerikal\u0131lar, uzaklardaki bir zorbal\u0131\u011f\u0131n yerine yerel bir despotizm ge\u00e7irmek i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k arayanlar\u0131 desteklemeyecek.” dedi. Bush’un bu konu\u015fmas\u0131 “Kiev usul\u00fc tavuk” diye adland\u0131… Bush an\u0131lar\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: “istikrarl\u0131 ve her \u015feyden \u00f6nce bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir de\u011fi\u015fim g\u00f6rmek istedim. Bunun anahtar\u0131n\u0131n siyasi olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Gorba\u00e7ov ve etkin bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fan bir merkezi yap\u0131 olaca\u011f\u0131na inan\u0131yordum.”<\/p>\n\n\n\n
Brzezinski 1992’de “So\u011fuk Sava\u015f ve Sonras\u0131” makalesinde “bar\u0131\u015f\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n daha \u200b\u200buzun vadeli jeopolitik vizyon\u201d gerektirdi\u011fini vurgulad\u0131: \u201cd\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen demokratik uluslar\u0131n\u0131n konserinde yerini alabilecek ger\u00e7ek bir emperyalizm sonras\u0131 Rusya’n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131. \u015e\u00f6yle diyordu Brzezinski: “Rusya’ya yeni bir g\u00fcvenlik kordonunun kendisini Bat\u0131’dan ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmemeli.” “Ruslara uzun s\u00fcredir devam eden emperyal stat\u00fclerine anlaml\u0131 bir alternatif sa\u011flamak da \u00f6nemlidir ve bu Bat\u0131 ile ortakl\u0131k teklifi olmal\u0131d\u0131r.”Brzezinski Rusya’y\u0131 bir post-emperyal devlete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir toparlanma program\u0131n\u0131n K\u0131r\u0131m’\u0131n Moskova’n\u0131n kontrol\u00fcne ge\u00e7mesinin Ukrayna’y\u0131 tecrit etme ve nihayetinde yeniden tabi k\u0131lmas\u0131yla engel olabilece\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131. Brzezinski “Ukrayna’n\u0131n kendisini g\u00fcvenli ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olarak istikrara kavu\u015fturmay\u0131 ba\u015farmas\u0131 jeopolitik olarak \u00f6nemlidir. Bu, Rusya’n\u0131n demokratikle\u015fen ve giderek artan bir \u015fekilde emperyalizm sonras\u0131 bir devlet olarak evrim \u015fans\u0131n\u0131 otomatik olarak art\u0131racakt\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n
Siyaset bilimci Prof. Mearshemeir, “Dengeleme Stratejisi” yaz\u0131s\u0131nda “Avrupa’da, Sovyetler Birli\u011fi \u00e7\u00f6kt\u00fckten sonra, b\u00f6lge art\u0131k egemen bir g\u00fcce sahip de\u011fildi. ABD, askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak azaltmal\u0131, Rusya ile dost\u00e7a ili\u015fkiler geli\u015ftirmeli ve Avrupa g\u00fcvenli\u011fini Avrupal\u0131lara b\u0131rakmal\u0131yd\u0131.” Demi\u015fti. Mearshemeir, “Bunun yerine, NATO’yu geni\u015fletti ve Rus \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden geldi, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 Ukrayna \u00fczerinde k\u0131v\u0131lc\u0131mland\u0131rmaya ve Moskova’y\u0131 \u00c7in’e yak\u0131nla\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.” diye yaz\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
Evet So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 Ukrayna hakk\u0131nda baz\u0131 stratejistlerin tespitleri bunlar…Elbette ABD ve Avrupa i\u00e7inde bu konuda olduk\u00e7a fazla de\u011ferlendirmeler olmu\u015f…<\/p>\n\n\n\n
Ukrayna Ocak 2008’de Ukrayna’ya NATO’ya kat\u0131lma s\u00fcrecinin ilk ad\u0131m\u0131 olan “\u00fcyelik eylem plan\u0131” verilmesini talep etti. NATO\u2019nun liderler d\u00fczeyindeki zirvesi 3 Nisan 2008 tarihinde Romanya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti B\u00fckre\u015f\u2019te topland\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131 gereken kritik dosyalardan biri Ukrayna ve G\u00fcrcistan\u2019\u0131n NATO\u2019ya \u00fcye al\u0131n\u0131p al\u0131nmayacaklar\u0131 meselesiydi. \u0130lgin\u00e7 olan baba Bush 1991’de Ukrayna’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 istemezken o\u011flu ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush, 2008’de Ukrayna’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fclke olarak NATO \u00fcyeli\u011fini destekliyordu. Ama Rusya\u2019y\u0131 tahrik etmek istemeyen\u201d Almanya ve Fransa “\u00fcyelik eylem plan\u0131” verilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.\u201c NATO 2008 B\u00fckre\u015f zirvesinde \u015fu karar al\u0131nd\u0131: \u201cNATO, Ukrayna ve G\u00fcrcistan\u2019\u0131n ittifaka \u00fcye olma yolundaki arzular\u0131n\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Bug\u00fcn bu \u00fclkelerin NATO \u00fcyesi olacaklar\u0131 hususunda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine vard\u0131k… \u00dcyelik Eylem Plan\u0131, \u00fcyelikleri yolunda bir sonraki ad\u0131md\u0131r\u201d 2008’den bu yana Ukrayna’ya “\u00fcyelik eylem plan\u0131” konusunda hi\u00e7bir ilerleme olmad\u0131. <\/p>\n\n\n\n
2022’de ABD ve NATO, Rusya’n\u0131n Ukrayna’y\u0131 i\u015fgal edece\u011fini ad\u0131m ad\u0131m payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ve Rusya NATO’nun Ukrayna’ya geni\u015flemesinin bir tehdit olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek Ukrayna’y\u0131 i\u015fgale ba\u015flad\u0131. Bug\u00fcn NATO’ya \u00fcyelik i\u00e7in eylem plan\u0131 verilmemi\u015f Ukrayna, NATO ve Bat\u0131’dan daha fazla destek aray\u0131\u015f\u0131nda. \u0130\u015fgal sonras\u0131 destekler ba\u015flad\u0131. Acaba i\u015fgalden \u00f6nce bu destekler verilseydi, Ukrayna kendini savunma konusunda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olmaz m\u0131yd\u0131?<\/p>\n\n\n\n
B\u00fcy\u00fck G\u00fc\u00e7lerin uluslar\u0131n kaderlerini halklar\u0131n\u0131n ve h\u00fck\u00fcmetlerinin ba\u015flar\u0131 \u00fczerinde me\u015fru bir \u015fekilde belirleyebilece\u011fine dair bir varsay\u0131m daha vard\u0131: Yumurta k\u0131rmadan omlet yap\u0131lmaz. Ukrayna yumurtas\u0131yla yap\u0131lan omletten kim nas\u0131l faydalanacak? <\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn Bat\u0131, Ukrayna’l\u0131lar\u0131n Rusya i\u015fgaline kar\u015f\u0131 direni\u015fini kutlama sebebi yap\u0131yor. Ve Bat\u0131 Bloku Ukrayna Krizi kar\u015f\u0131s\u0131nda ilk defa birlik oluyor. AB D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve G\u00fcvenlik Politikas\u0131 Y\u00fcksek Temsilcisi Borrell “Putin’in Sava\u015f\u0131 Jeopolitik Avrupa’y\u0131 Do\u011furdu” diyor. Borell: “Avrupal\u0131lar y\u0131llard\u0131r, d\u00fcnya sahnesinde siyasi hedeflerimizi takip etmek i\u00e7in ama\u00e7 ve yetenek birli\u011fi ile AB’nin nas\u0131l daha sa\u011flam ve g\u00fcvenlik bilincine sahip hale getirilebilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yor. Ge\u00e7en hafta bu yolda, \u00f6nceki on y\u0131lda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha ileri gittik.” Borell “Bu sevindirici bir geli\u015fme, ancak yap\u0131lacak daha \u00e7ok \u015fey var.” diyor ve “Putin’in galip gelmesine izin verirsek kimsenin g\u00fcvenli\u011fi olmayacak. Art\u0131k herhangi bir kural yoksa, hepimiz tehlikede olaca\u011f\u0131z.” diyor.” Jeopolitik Avrupa” i\u00e7in g\u00f6revlerinin ne oldu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Rusya’n\u0131n Ukrayna’y\u0131 i\u015fgali sonras\u0131 ABD ve AB b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi sa\u011fland\u0131. ABD’nin ve Fransa’n\u0131n beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015fti dedi\u011fi NATO’nun Avrupa g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemi vurgulanmaya ba\u015flad\u0131. ABD\/AB ve Rusya i\u015fgalden kendilerine g\u00f6re sevindirici sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
Ukrayna ac\u0131 \u00e7ekiyor. Jeopolitik sadece kendi ger\u00e7eklerini de\u011fil ayn\u0131 zamanda ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ger\u00e7eklerini de dikkate almal\u0131. ABD ve Rusya, yaln\u0131zca her iki taraf\u0131n da a\u00e7\u0131k siyasi \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 oldu\u011fu durumlarda ve sonras\u0131nda gerilimi d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi ba\u015far\u0131yor. Bakal\u0131m bu s\u00fcre\u00e7te nas\u0131l bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f sa\u011flanacak.<\/p>\n\n\n\n
Daha \u00f6nce vurgulad\u0131\u011f\u0131m gibi “D\u00fcnya g\u00f6mlek de\u011fi\u015ftirece\u011fi zaman hareketler sak\u0131n\u0131lmaz olur.” Bu sak\u0131n\u0131lmaz hareketler kar\u015f\u0131s\u0131nda Atat\u00fcrk’\u00fcn 100 y\u0131l \u00f6nce ortaya koydu\u011fu “milli siyaset” vizyonuyla 2023’te ba\u015flayacak T\u00fcrkiye’nin Yeniy\u00fczy\u0131l\u0131’na yeniden bakmak gerekmiyor mu?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rusya’n\u0131n Ukrayna egemenli\u011fini ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yok sayan i\u015fgal s\u00fcreci\u2026Elbette s\u00fcrecin bu noktaya nas\u0131l s\u00fcr\u00fcklendi\u011fini ve madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fcn\u00fc de sorgulamak gerekiyor\u2026 \u0130kinci D\u00fcnya…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5510","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/5510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/comments?post=5510"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/5510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5511,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/5510\/revisions\/5511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/media?parent=5510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/categories?post=5510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/tags?post=5510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}