{"id":5631,"date":"2025-02-17T16:29:36","date_gmt":"2025-02-17T13:29:36","guid":{"rendered":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/?p=5631"},"modified":"2025-02-17T16:29:36","modified_gmt":"2025-02-17T13:29:36","slug":"madmandeli-adam-teorisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/madmandeli-adam-teorisi\/","title":{"rendered":"MADMAN(Deli Adam) TEOR\u0130S\u0130\u2026"},"content":{"rendered":"\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump&#8217;\u0131n ahlaki ve hukuki olmayan Gazze Plan\u0131na kar\u015f\u0131 hakl\u0131 tepkiler devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump&#8217;\u0131n bu fikrini duyanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu hemen &#8220;Acaba bu adam deli mi?&#8221; diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Belki de mesele budur.<\/p>\n\n\n\n<p>Deli adam teorisinin temelleri en az\u0131ndan 1517&#8217;ye dayan\u0131r; o tarihte siyasi filozof Machiavelli, belirli ko\u015fullar alt\u0131nda &#8220;delili\u011fi sim\u00fcle etmenin \u00e7ok ak\u0131ll\u0131ca bir \u015fey oldu\u011funu&#8221; savunmu\u015ftur. Machiavelli, bir liderin g\u00fcc\u00fcn\u00fc korumas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc <a><\/a>arac\u0131 kullanmas\u0131 gerekti\u011fini savunur. Bu, bazen ac\u0131mas\u0131z, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez veya &#8220;deli&#8221; gibi g\u00f6r\u00fcnmeyi de i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n<p>Teori, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez olma ve hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 yollara, hatta mant\u0131ks\u0131z yollara ba\u015fvurmaya istekli olma imaj\u0131 yaratma etraf\u0131nda d\u00f6ner. Rakibi rahats\u0131z etme ve sindirme amac\u0131yla bu deli ki\u015fili\u011fi yans\u0131tma \u00f6nc\u00fcl\u00fcne dayan\u0131r, b\u00f6ylece daha geleneksel bir m\u00fczakere yakla\u015f\u0131m\u0131yla olaca\u011f\u0131ndan daha uygun \u015fartlarda taviz verme veya m\u00fczakere etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Richard Nixon 1968&#8217;de Kuzey Vietnam&#8217;\u0131 teslim olmaya zorlaman\u0131n yollar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131rken, &#8220;Ben buna Deli Adam Teorisi diyorum.&#8221; demi\u015fti. &#8220;Kuzey Vietnaml\u0131lar\u0131n, sava\u015f\u0131 durdurmak i\u00e7in her \u015feyi yapabilece\u011fim noktaya geldi\u011fime inanmalar\u0131n\u0131 istiyorum.&#8221; Nixon, dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n Kuzey Vietnaml\u0131lara &#8220;\u00f6fkelendi\u011finde onu engelleyemeyece\u011fimizi ve elinin n\u00fckleer d\u00fc\u011fmede oldu\u011funu&#8221; &#8220;anlatabileceklerini&#8221; \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Nixon ve Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131 Henry Kissinger tam da bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump da, 2016&#8217;da ilk kez ba\u015fkanl\u0131k i\u00e7in aday oldu\u011fundan beri kendini \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bir lider olarak konumland\u0131rd\u0131 ve b\u00f6yle yapman\u0131n ABD d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirece\u011fini savundu. Trump, ilk kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda &#8220;Bir ulus olarak daha \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez olmal\u0131y\u0131z&#8221; dedi. 2018&#8217;deki bir ak\u015fam yeme\u011finde, Kuzey Kore ile m\u00fczakereleri g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrken kendisini &#8220;deli&#8221; olarak adland\u0131rd\u0131; ancak k\u0131smen \u015faka yollu s\u00f6yledi. 2024 kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00c7in&#8217;in Tayvan&#8217;\u0131 ablukaya almas\u0131na nas\u0131l tepki verece\u011fi soruldu\u011funda Trump, &#8220;Bunu yapmama gerek kalmayacak, \u00e7\u00fcnk\u00fc [\u015ei Jinping] bana sayg\u0131 duyuyor ve deli oldu\u011fumu biliyor&#8221; diye yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Siyasi analistler, Donald Trump&#8217;\u0131n d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f olsalar da, Trump&#8217;\u0131n ikinci d\u00f6neminde \u00e7o\u011fu \u00fclkeye nas\u0131l yakla\u015fmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 konusunda \u00e7ok az kesinli\u011fe sahipler. \u00d6ng\u00f6r\u00fclemezlikleriyle \u00fcnlenen liderler -ya da sonu\u00e7lar\u0131 ne olursa olsun neredeyse her \u015feyi yapabilecekleri alg\u0131s\u0131n\u0131 te\u015fvik edenler- genellikle g\u00fcvenilir garantiler vermekte zorlan\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump&#8217;\u0131n Gazze Plan\u0131&#8217;n\u0131 &#8220;Deli Adam Teorisi&#8221; \u00e7er\u00e7evesinde ele almak m\u0131 gerekir?<\/p>\n\n\n\n<p>Gazze Plan\u0131 bir yandan Suudi Arabistan-\u0130srail anla\u015fmas\u0131n\u0131 di\u011fer yandan da \u0130srail-Hamas ate\u015fkesinin ikinci a\u015famas\u0131n\u0131 riske sokar. Arap \u00fclkeleri i\u00e7in, Filistinlilerin Gazze&#8217;den \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve Gazze \u015eeridi&#8217;nin Amerikan &#8220;uzun vadeli&#8221; m\u00fclkiyetine devredilmesine yard\u0131mc\u0131 olmak ihanet etmek olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump&#8217;\u0131n plan\u0131, her zamanki gibi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n onu cayd\u0131rabilece\u011fi ve sonra da bunu yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in itibar kazanabilece\u011fi bir a\u00e7\u0131l\u0131\u015f pozisyonu da olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Madman teorisi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirildi\u011finde, bu \u00f6nerilerin hayata ge\u00e7irilmesi uluslararas\u0131 hukuka ve mevcut jeopolitik dengelere ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in pratikte uygulanabilirli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fck olan bu plan\u0131n as\u0131l amac\u0131n\u0131n uygulanmaktan \u00e7ok, belirli hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in bir bask\u0131 unsuru olarak kullan\u0131lmas\u0131 da muhtemeldir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu t\u00fcr a\u015f\u0131r\u0131 planlar\u0131n dile getirilmesi, Filistin taraf\u0131n\u0131 ve destek\u00e7ilerini psikolojik olarak bask\u0131 alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131labilir. B\u00f6ylece daha \u201c\u0131l\u0131ml\u0131\u201d ama yine de Filistinlilere zarar veren planlar kabul edilebilir hale getirilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump, \u00f6zellikle K\u00f6rfez \u00fclkeleriyle yeni anla\u015fmalar yapmay\u0131 ve Filistin meselesini \u0130srail lehine \u00e7\u00f6zmeye zorlamay\u0131 hedefliyor olabilir. A\u015f\u0131r\u0131 bir plan \u00f6ne s\u00fcrerek, daha sonra \u201cdaha makul\u201d g\u00f6r\u00fcnen ama yine de \u0130srail\u2019in \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6nceleyen bir ara \u00e7\u00f6z\u00fcm sunabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump, \u0130srail lobisinin deste\u011fini almak ve ABD\u2019deki muhafazak\u00e2r se\u00e7menleri konsolide etmek i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 radikal s\u00f6ylemler kullan\u0131yor olabilir. Bu plan, \u0130srail yanl\u0131s\u0131 kesimlere bir g\u00fcvence vermek amac\u0131yla \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Arap \u00fclkelerinin \u00f6zellikle zengin K\u00f6rfez \u00fclkelerinin bu b\u00f6lgenin geli\u015fmesi ve huzur ve refah\u0131n sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ad\u0131m atmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak istenmi\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak, Trump\u2019\u0131n Gazze Plan\u0131, bir m\u00fczakere takti\u011fi ve g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi niteli\u011finde olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine de, tam olarak neyi kastetti\u011fini veya ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 kim s\u00f6yleyebilir?<\/p>\n\n\n\n<p>Belki de bundan sonra ki s\u00fcre\u00e7te ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump&#8217;\u0131n d\u0131\u015f politikas\u0131 hakk\u0131nda Madman(Deli Adam) Teorisi \u00fczerinden sorgulamak ve ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmek gerekir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump&#8217;\u0131n ahlaki ve hukuki olmayan Gazze Plan\u0131na kar\u015f\u0131 hakl\u0131 tepkiler devam ediyor. Trump&#8217;\u0131n bu fikrini duyanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu hemen &#8220;Acaba bu adam deli&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5631","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/5631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/comments?post=5631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/5631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5632,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/posts\/5631\/revisions\/5632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/media?parent=5631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/categories?post=5631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayvural.com.tr\/api\/wp\/v2\/tags?post=5631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}